kokende motor, e-fan uit, wijzertje recht overeind

Er staat veel over op het forum, koeling van de 940, de e-fan, de pressorstaten op de airco-condensor, het relais van de fan, de aansturing van de fan door de computer.

Ik zit nu in de Alpen met de 940, echt wel bepakt volgens max kenteken. Op de heenweg ging alles prima, af en toe in de file sloeg de fan aan, temp.wijzertje strak omhoog.
Laatste half uur ging de weg zeer stijl omhoog, 2e versnelling 3000 toeren, lekker doorrollen, af en toe wat haarspelden en weer optrekken. Bij aankomst in het Parkhaus was alles lekker warm, maar niet overdreven, toch iedere paar tellen een "blub" in het expansietankje na het afzetten van de motor. De e-fan stond niet aan, het wijzertje van de temp onveranderd recht omhoog (beide met kontakt aan). Motor maar gestart en kachel aan, fan ging ook lopen en na een half minuutje was het bubbelen weg. Slangen voelden trouwens niet overdreven warm aan, een graad of 70/80 zo te voelen en gewoon op druk.

Is er nu iets geks aan de hand? Ik zou denken van niet, behalve dat ik zou verwachten dat de e-fan door blijft blazen in dit geval, en dat de wijzer toch iets van warmte laat zien. De fan bleef ook doordraaien zonder kontakt toen ik de koelvloeistof vorige week verving, tegelijk met het expansietankje, en de boel bleef "hangen" op een luchtbel,in de kachel? (er ging in eerste instantie veel minder koelvloeistof in dan eruit was gekomen). Na een kort ritje kon ik wel weer bijvullen. Toen kwam het temp wijzertje ook maar net door het midden heen. Dus meet de meter op het verkeerde punt en wordt de fan sub-optimaal aangestuurd (dat lees ik ook op het forum mensen die de aansturing manipuleren via de computer of via een thermo kontakt op de onderste slang), of is dit een specifiek probleem voor dit gebruik, en komt de warmte van 1 spot (bijvoorbeeld de turbo), die in dit geval wel rood zal zijn geweest?

Wie weet het of wie heeft er gevoelens of ervaring mee?

Vriendelijke dank,

Reinier

Thermostaat misschien niet helemaal lekker?

Groet

Ga de thermostaat zeker nakijken, maar zou verwachten dat de wijzer van de temp. meter dan uitslaat? De opnemer daarvoor zit onder de kop, "achter" de thermostaat?

Bij een steile klim heb je niet veel rijwind. In het hele koelsysteem wordt de warmte opgestapeld. Pas als het echt te heet is schakelt de ecu de efan in. Dat doet Volvo wat laat. Vandaar de extra voorziening, waarvoor ik pleit. Om het borrelen te constateren moet de dop van het vaatje. Dan is de druk ook weg en raakt de motor nog sneller aan de kook.
Na een tijdje draaien met de efan aan in een koude buiten temp daalt de temp van de kvs snel en is de situatie weer normaal. De kachel bleef het gewoon doen, er is dus niks aan de hand denk ik. Gewoon zorgen dat er voldoende kvs in zit. Wil je weten hoe heet het in de kop is dan moet je de plus draad(instrumentpanel A14 geelwit) van de sensor van de tempmeter aftappen en daar een voltmeter op zetten. Bedrijfstemperatuur tussen 1 en 0,85 V bij 0,5V moet de efan wel aanslaan. Begin je met een echt koude start dan begin je bij iets van 3V. Tijdens de opwarmfase kun je ook mooi d werking van de thermostaat monitoren. Je schiet eerst iets voorbij de 0,85V en daarna stabiliseert de waarde.

Wil je voor nood tijdelijk de fan laten draaien dan leg je blauwzwart van de ecu aan aarde. Kan allemaal binnen, hoef je niet in de kou te zitten.
Maar ik zou eerst lekker gaan skiën, aan sneeuw geen gebrek begrijp ik.

De tempmeter gaat niet lineair met de temperatuurverhoging omhoog. In de tempmeter zit een ic dat de naald stabiliseert. Iets boven de 60 graden staat de meter al in het midden en bij 110 ook.
Is er wel sprake van voldoende drukopbouw? Met een klein lek
in het systeem ontsnapt er overdruk die nodig is om een temperatuur tot ver boven de 100 graden in de kop toe te laten. Op 2000 meter hoogte is het kookpunt nog een keer een stuk lager zeker wanneer je in een depressie zit. Kookpunt van water op 2000 meter is 92,7 graad.
De efan slaat volgens het boekje pas aan bij 102 graden. In de praktijk merk ik, dat dat ook wel eens pas bij hogere temperaturen gebeurt.
Kvs heeft op zich een kookpuntsverhoging, ik dacht van 10 graden.
Dat is niet altijd voldoende.
Conclusie: met een koelsysteem dat niet goed druk op kan bouwen gaat een lpt in de bergen zeker koken.

Het goede nieuws een redblock kan wel tegen een stootje en kan er wel tegen dat het kortdurend lokaal

Kookt in de kop.

Vaak is er een kleine lekkage op een slang aansluiting door een scheurtje in het plastic van radiator ofkoelvaatje. Ook kunnen de klepjes voor drukregeling in de dop niet goed meer werken. Schoonspoelen kan helpen. je hebt wel enige drukopbouw, dus thuis nakijken. Sta je op de terugweg in de file zet dan bij oplopende temperatuur handmatig de fan aan. Blower hard aan helpt ook al.

Dit was precies wat ik nodig had. Er was wel behoorlijk drukopbouw in de slangen, maar ik kijk het thuis na. Het borrelen was met druk, ik haal de dop er niet af als het borrelt, heb geen brandzalf mee. Het koken was niet veel en inderdaad zonder koeling, het was ook best wel warm bij aankomst. 92 graden kookpunt is niet veel, we zitten op 1850 meter, met nieuwe KVS, (nieuwe KVS is goed voor het kookpunt en goed voor de anti-corrosiewerking, eigenlijk moet je ieder 10 jaar de KVS wel helemaal vervangen, liever eerder) dus 102 graden en niet draaiende fan kan net kloppen. Koken kan dus ook, maar 102 graden is/vind ik niet te warm voor de kop en zolang ie maar niet droogkookt blijft de temperatuur konstant. Ik maak me er verder geen zorgen over en zet de motor niet uit in de file op weg naar het treintje het Rhone dal uit zaterdag, hoogstens ramen open en verwarming aan. Waarschijnlijk met sneeuwkettingen, het blijft maar sneeuwen hier. Zag dat Gerben ooit in de weer is geweest ook met een ander sensor voor in de kop om het metertje zenuwachtiger te krijgen, daar voel ik wel voor. en verder zou wat mij betreft inderdaad de fan wat eerder aan mogen. Alhoewel dat alleen zin heeft als de motor (waterpomp) draait.

Is het niet gewoon opgebouwde warmte in het blok dat even zorgt voor een lokale opwarming? Zolang de motor draait en de kvs circuleert, wordt de warmte keurig naar de radiateur getransporteerd. Als je de motor uit zet, blijft de warmte in het blok en wordt dat lokaal heter (misschien zelfs wel boven het kookpunt), zeker als er ook nog een gloeiend hete turbo op zit.
Héél lang geleden heb ik een paar maanden bezorgingen gereden in een MB bestelbus (voorganger van de Sprinter). Elke keer als ik na een aflevering de motor weer startte, stond de naald van de temperatuurmeter een stuk boven de normale rijstand. Als de motor dan even draaide, zakte de naald weer vlot terug. Blijkbaar was die naald niet zo zwaar gedempt als die van een 940.
Even kort stationair laten nadraaien na een zware belasting is dan ook een goed advies.

Je verhaal klopt voor de 940 ook.
Echter zonder rijwind koelt de radiateur niet. En na een tijdje stilstaan loopt ook in de hele radiateur de temperatuur op. Op een gegeven moment heb je geen reserve koelcapaciteit meer.

Sta je met de kop in een stevige wind dan gaat het een stuk beter. Heb je wind mee, dan loopt de temperatuur in de radiateur bij rustig rijden ook meer op. Staat de airco aan dan koelt de efan voor de condensor de radiateur ook mee.

Kortom allemaal erg onvoorspelbaar en komt de koelcapaciteit te vaak in de gevarenzone.

Zolang de temperatuur in de onderbuis onder de 70 graden blijft dan blijft de temperatuur in de kop onder de 100 graden, dan is er geen probleem.
Loopt de temperatuur in de onderbuis verder op, dan wordt het samen met een heatsoak en vervolgens weer zware belasting kritiek.

Het is een standaard patroon, dat ik toch regelmatig op mijn metertjes zie. Dan ben ik bij dat de efan een paar keer extra gaat draaien.

Dat klinkt wel heel dramatisch hoor, gevarenzone en te weinig reservekoelcapaciteit. De fan is geen noodvoorziening maar een normaal onderdeel van het koelsysteem dat voor voldoende koellucht moet zorgen als de rijsnelheid te laag is. Je kunt er over discussiëren of de fan vroeg genoeg inschakelt, maar voldoende koelcapaciteit is er eigenlijk altijd, hetzij door rijwind of door de e-fan.
Als er echt te weinig koelcapaciteit zou zijn, zou de boel vaker spontaan beginnen te koken bij filerijden in de zomer, zeker in tropische landen. Maar ook in bijvoorbeeld Kuala Lumpur zie je ze zonder problemen nog gewoon in de file meehobbelen.